درمان بورس در اقتصاد است

بازدهی بورس در ایران در ماه‌های اخیر از نظر شاخص‌ها عملکرد قابل‌قبولی داشته است؛ با بازدهی حدود ۱۸ درصدی برای شاخص کل و ۲۰ درصدی برای شاخص هم‌وزن، اگرچه همچنان فاصله‌ای تا رکوردهای اردیبهشت‌ماه وجود دارد. اما بررسی دقیق‌تر وضعیت بازار سرمایه ایران نشان می‌دهد که مشکلات اصلی آن نه در سیاست‌های کوتاه‌مدت، بلکه در بی‌ثباتی اقتصادی و نبود تعامل سازنده با جهان است. در شرایطی که سایه تهدیدات سیاسی و نااطمینانی‌های بین‌المللی بر اقتصاد کشور سنگینی می‌کند، سیاست‌های واقعی جذب سرمایه‌گذار و ایجاد ثبات اقتصادی ضروری‌تر از هر زمان دیگری است.

به گزارش اقتصاد ملی ، بازار سرمایه ایران در سال‌های اخیر دستخوش تحولات و بحران‌های متعددی بوده است. در شرایطی که بسیاری از بازارهای جهانی به‌دلیل وضعیت اقتصادی جهانی و همچنین نوسانات سیاسی با رکود و بحران مواجه هستند، بازار بورس ایران در مقایسه با سایر بازارها در برخی شاخص‌ها عملکرد نسبتا قابل‌قبولی داشته است. در حالی که بسیاری از تحلیلگران به بازدهی ۱۸ درصدی شاخص کل و ۲۰ درصدی شاخص هم‌وزن اشاره می‌کنند، این میزان رشد نسبت به رکوردهای سال‌های گذشته همچنان فاصله دارد و سوالات زیادی را درباره آینده این بازار به‌وجود می‌آورد.با وجود این، بسیاری از مشکلات موجود در بازار سرمایه ایران، از جمله ریسک‌ها و تهدیدهای سیاسی و اقتصادی، ریشه در مسائلی فراتر از سیاست‌های مقطعی و کوتاه‌مدت دارد. بی‌ثباتی اقتصادی، عدم تعامل سازنده با جهان، و نبود انضباط مالی، از جمله عواملی هستند که به‌طور مستمر بر عملکرد بازار سرمایه تاثیر گذاشته‌اند. در این گزارش به بررسی دلایل این مشکلات و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت بازار سرمایه ایران پرداخته می‌شود.

بازدهی بورس در شرایط سخت اقتصادی

در شرایطی که تورم بالا، نوسانات ارزی و بحران‌های سیاسی به تهدیدهایی جدی برای اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند، بازدهی بازار بورس نسبت به سایر بازارها همچنان قابل ‌قبول است. شاخص کل بورس تهران در ماه‌های اخیر به رشد حدود ۱۸ درصدی دست یافته و شاخص هم‌وزن نیز رشد ۲۰ درصدی را ثبت کرده است. این در حالی است که بسیاری از بازارهای جهانی در وضعیت رکود و عدم اطمینان به سر می‌برند.اما مقایسه این میزان بازدهی با پیک شاخص بورس در اردیبهشت‌ماه که به‌عنوان یکی از بهترین دوران‌های بورس در سال‌های اخیر شناخته می‌شود، نشان می‌دهد که بازار همچنان با چالش‌هایی روبرو است. فاصله حدود ۲ تا ۳ درصدی از پیک شاخص‌ها، نشان از این دارد که هنوز برای رسیدن به شرایط بهینه در بازار سرمایه راه زیادی باقی است.

ریشه مشکلات بورس در بی‌ثباتی اقتصادی و سیاست‌های کوتاه‌مدت

اگرچه حمایت‌های مقطعی از جمله تزریق منابع یا تغییر دامنه نوسان برای بورس و سایر بازارها در مواقع بحران مطرح می‌شود، اما این اقدامات به تنهایی نمی‌توانند راه‌حل‌های پایداری برای مشکلات بنیادی بازار سرمایه ایران باشند. در واقع، مشکلات اصلی بازار بورس نه در نوسان‌گیری‌های موقتی، بلکه در بی‌ثباتی اقتصادی و سیاست‌های کوتاه‌مدت ریشه دارد.اولین مشکل بزرگ بازار سرمایه ایران، عدم وجود ثبات اقتصادی است. تورم مزمن، نوسانات ارزی و بحران‌های اقتصادی، تاثیر مستقیمی بر تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران و فعالیت‌های بورس دارند. وقتی سیاست‌های اقتصادی و مالی کشور به‌طور مستمر دستخوش تغییرات و عدم اطمینان قرار می‌گیرند، طبیعی است که سرمایه‌گذاران ریسک خود را بالا می‌برند و تمایل کمتری به حضور در بازارهای مالی دارند.دومین مشکل جدی، نبود تعامل سازنده با جهان است. در شرایطی که بسیاری از کشورهای دیگر در حال تعامل سازنده و گسترش همکاری‌های اقتصادی با دنیا هستند، ایران به‌طور مداوم در بن‌بست‌های سیاسی و اقتصادی قرار دارد. مذاکراتی که به نتیجه نمی‌رسند و سیاست‌های متناقض خارجی، فشار زیادی به بازار سرمایه و اقتصاد ایران وارد می‌کند.

نقش بی‌ثباتی سیاست‌های خارجی در بازار سرمایه

تهدیدات سیاسی و نااطمینانی‌های بین‌المللی یکی از بزرگ‌ترین موانع توسعه بازار سرمایه ایران محسوب می‌شود. سیاست‌های بی‌ثبات و غیرقابل پیش‌بینی در عرصه سیاست خارجی، نه تنها به ایجاد ریسک‌های داخلی می‌انجامد، بلکه توان جذب سرمایه‌گذاران خارجی را نیز کاهش می‌دهد.در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه به سمت بهبود روابط اقتصادی با جهان پیش می‌روند، ایران همچنان درگیر تنش‌ها و اختلافات بین‌المللی است. این وضعیت به‌طور مستقیم بر بازار سرمایه تاثیر گذاشته و موجب کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به این بازار می‌شود. در این شرایط، ایجاد تغییرات اساسی در سیاست‌های خارجی و گسترش تعاملات اقتصادی با دنیا می‌تواند به تقویت بازار سرمایه کمک کند.

اصلاحات مورد نیاز برای بهبود بازار سرمایه

یکی از مهم‌ترین اصلاحات مورد نیاز برای بهبود وضعیت بازار سرمایه ایران، ایجاد ثبات اقتصادی است. سیاست‌های پولی و مالی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که انتظارات تورمی را کنترل کرده و اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کنند. تعیین نرخ بهره مناسب و ایجاد شرایط مساعد برای کسب‌وکارها، از جمله اقداماتی است که می‌تواند بازار سرمایه را تقویت کند.همچنین، سیاست‌های حمایت از سرمایه‌گذاران باید از حالت مقطعی به سیاست‌های پایدار و بلندمدت تغییر کند. در این راستا، وزارت اقتصاد و سازمان بورس باید اقدامات جدی‌تری برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی انجام دهند. این اقدامات می‌توانند شامل اصلاح قوانین بورس، ایجاد انگیزه‌های مالی برای سرمایه‌گذاران، و شفافیت بیشتر در فرآیندهای اقتصادی باشند.

تعامل اقتصادی با جهان؛ راه‌حل اصلی برای برون‌رفت از بحران

یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی و بازار سرمایه کمک کند، تعامل سازنده با جهان است. بسیاری از مشکلات اقتصادی ایران، به‌ویژه در حوزه تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری، نتیجه بی‌توجهی به دیپلماسی اقتصادی و عدم ارتباط با کشورهای دیگر است. تعامل اقتصادی با دنیا به معنای وابستگی یا سلطه‌پذیری نیست، بلکه فرصتی برای افزایش ظرفیت‌های اقتصادی، کاهش تحریم‌ها و جذب سرمایه‌گذاران خارجی است.کشورهایی همچون ژاپن، کره‌جنوبی، ترکیه و امارات، با اتخاذ سیاست‌های مناسب در زمینه تعامل اقتصادی با جهان، توانسته‌اند اقتصاد خود را به سمت رشد و توسعه هدایت کنند. ایران نیز با بهبود روابط خارجی و گسترش تعاملات اقتصادی می‌تواند از ظرفیت‌های جهانی بهره‌برداری کرده و بازار سرمایه را تقویت کند.

فساد مالی و بی‌انضباطی؛ بزرگ‌ترین مانع توسعه پایدار

مسئله فساد مالی و بی‌انضباطی در سیستم اقتصادی کشور نیز یکی از بزرگ‌ترین موانع رشد پایدار بازار سرمایه است. از اختلاس‌ها و سوءاستفاده‌های مالی گرفته تا فسادهای بانکی و سوءمدیریت در برخی نهادهای مالی، همه این موارد باعث کاهش اعتماد عمومی به بازار سرمایه و اقتصاد کشور می‌شوند. بانک‌ها و مؤسسات مالی که درگیر فسادهای گسترده هستند، نه تنها منابع مالی را هدر می‌دهند، بلکه تاثیر منفی بر بازارهای مالی دارند.برای برون‌رفت از این وضعیت، نیاز است که سیستم اقتصادی کشور به‌طور جدی به اصلاحات ساختاری بپردازد. تنها با ایجاد انضباط مالی و مقابله با فساد می‌توان زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های پایدار و بهبود وضعیت بازار سرمایه فراهم کرد.

راه‌حل‌های پایدار برای بازار سرمایه ایران

در حالی که بازدهی اخیر بورس ایران در مقایسه با سایر بازارها قابل‌قبول است، مشکلات اصلی آن همچنان به بی‌ثباتی اقتصادی، فساد مالی و عدم تعامل سازنده با جهان باز می‌گردد. سیاست‌های مقطعی و حمایت‌های ظاهری از بازار سرمایه، نمی‌توانند به‌طور اساسی مشکلات را حل کنند. برای بهبود وضعیت بازار سرمایه و رشد پایدار اقتصادی، نیاز به ایجاد ثبات اقتصادی، اصلاحات ساختاری و تعامل سازنده با دنیا است.اگر ایران بخواهد بازار سرمایه خود را از رکود خارج کند و به‌سمت رشد و توسعه پایدار حرکت کند، باید به‌جای سیاست‌های کوتاه‌مدت و مقطعی، بر ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای جذب سرمایه‌گذار و رفع موانع اقتصادی تمرکز کند.