خاک، پایهگذار آیندهای پایدار
در سمپوزیوم بینالمللی روز جهانی خاک، رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، رضا افلاطونی، بر اهمیت مدیریت پایدار خاک تاکید کرد و آن را بهعنوان یکی از مهمترین استراتژیها برای مقابله با تغییرات اقلیمی و حفظ سلامت شهری معرفی کرد. وی افزود: خاک، پس از اقیانوس، بزرگترین مخزن کربن در کره زمین است و […]
در سمپوزیوم بینالمللی روز جهانی خاک، رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، رضا افلاطونی، بر اهمیت مدیریت پایدار خاک تاکید کرد و آن را بهعنوان یکی از مهمترین استراتژیها برای مقابله با تغییرات اقلیمی و حفظ سلامت شهری معرفی کرد. وی افزود: خاک، پس از اقیانوس، بزرگترین مخزن کربن در کره زمین است و از این رو، حفاظت از آن برای حفظ اکوسیستمها و امنیت غذایی ضروری است. این در حالی است که ایران بهعنوان عضو فعال برنامه جهانی خاک، اقدامات گستردهای در زمینه حفاظت از خاک و آبخیزداری انجام داده است.
به گزارش اقتصاد ملی ، بحرانهای اقلیمی و تهدیدات زیستمحیطی در دهههای اخیر بهویژه در کشورهای خشک و نیمهخشک مانند ایران بهشدت افزایش یافته است. یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، حفاظت از خاک است؛ چرا که خاک نه تنها بستر اصلی تولید غذا و تأمین مواد غذایی است، بلکه در جذب کربن و مقابله با تغییرات اقلیمی نقش کلیدی ایفا میکند. در همین راستا، سمپوزیوم بینالمللی روز جهانی خاک در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با محوریت “خاک سالم و مدیریت جامع حوزههای آبخیز شهری” برگزار شد. در این مراسم، مقامات و کارشناسان مختلف در خصوص چالشهای موجود در زمینه حفاظت از خاک و راهکارهای مقابله با آن بحث و تبادلنظر کردند.
اهمیت خاک در امنیت غذایی و تغییرات اقلیمی
رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، رضا افلاطونی، در این سمپوزیوم به اهمیت خاک در امنیت غذایی و سازگاری با تغییرات اقلیمی اشاره کرد. وی گفت: «خاک، پس از اقیانوس، بزرگترین مخزن کربن زمین است و مدیریت پایدار آن میتواند یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش گازهای گلخانهای و مقابله با بحرانهای اقلیمی باشد.» وی ادامه داد که سلامت خاک، پایهگذار تابآوری شهرها و اکوسیستمها در برابر بحرانهای اقلیمی است. به باور افلاطونی، آینده امنیت غذایی، پایداری اکوسیستمها، سلامت جامعه و حتی فرهنگ و تمدن نسلهای آینده، به کیفیت خاک امروز ما وابسته است.
ایران؛ عضو تاثیرگذار برنامه جهانی خاک
معاون وزیر جهاد کشاورزی نیز در این مراسم به سابقه فعالیت ایران در برنامه مشارکتی جهانی خاک (GSP) اشاره کرد. این برنامه که در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) شکل گرفته است، به کشورها کمک میکند تا در راستای مدیریت پایدار خاک گام بردارند. وی افزود: «ایران از آغاز شکلگیری این برنامه در سازمان FAO، یکی از اعضای فعال آن بوده و در تبادل دانش و فناوریهای جدید در حوزه خاک و مدیریت منابع طبیعی نقش کلیدی داشته است.
قانون حفاظت از خاک؛ گامی مهم برای صیانت از منابع طبیعی
افلاطونی همچنین در خصوص تصویب قانون حفاظت از خاک در سال ۱۳۹۸ و اهمیت آن برای حفاظت از خاک در برابر تهدیدات مختلف مانند فرسایش، آلودگی و تغییر کاربریهای غیراصولی صحبت کرد. وی این قانون را گام مهمی در راستای صیانت از منابع طبیعی دانست و گفت: «سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و دیگر دستگاههای مربوطه، تمام ظرفیتها را برای اجرای این قانون بسیج کرده است.
چالشها و تهدیدات خاک در ایران
معاون آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیطزیست کشور، هادی کیا دلیری، در این سمپوزیوم به مشکلات عمده خاک در ایران اشاره کرد. وی گفت: فرسایش خاک در کشور بهطور میانگین ۱۶ تا ۲۵ تن در هکتار است و این مسئله به شدت امنیت غذایی را تهدید میکند.» وی افزود: «کمبود مواد آلی، آلودگی شیمیایی خاک و تغییر کاربری اراضی از دیگر چالشهای جدی این بخش است که نیاز به توجه فوری دارند.کیا دلیری همچنین به تاثیرات منفی تغییرات اقلیمی بر خاک اشاره کرد و گفت: «خشکسالی و کاهش منابع آب در ایران، وضعیت منابع آبی کشور را بحرانی کرده است. بهویژه در فلات مرکزی ایران که با بحران خشکسالی دست و پنجه نرم میکند، مدیریت صحیح خاک برای حفظ امنیت آبی و غذایی حیاتی است
آبخیزداری؛ راهکار اساسی برای حفاظت از خاک
افلاطونی در ادامه به نقش مهم عملیات آبخیزداری در کاهش فرسایش خاک و افزایش تغذیه آبخوانها اشاره کرد. وی گفت: آبخیزداری، نقطه اتصال مدیریت آب و خاک است و در راستای برنامههای بینالمللی همچون فاز نهم برنامه آب یونسکو، میتواند تابآوری اکوسیستمها را در برابر خشکسالیها و بحرانهای آبی افزایش دهد.
مشارکت ملی برای حفظ خاک
یکی از نکات مهمی که در این سمپوزیوم مورد تاکید قرار گرفت، لزوم مشارکت تمامی دستگاهها، بخشهای خصوصی و جوامع محلی در مدیریت پایدار خاک بود. افلاطونی در این خصوص گفت: «مدیریت جامع خاک تنها با همکاری همهجانبه امکانپذیر است. ما باید در روز جهانی خاک پیمان ببندیم که خاک را گرامی بداریم، از آن درست بهرهبرداری کنیم و آن را برای آیندگان پایدارتر و آبادتر به ارث بگذاریم.
آموزش و تغییر نگرش جامعه به خاک
کیا دلیری همچنین به نقش آموزش در ایجاد تغییرات پایدار در نگرش افراد نسبت به حفاظت از خاک و محیط زیست اشاره کرد. وی گفت: آموزش باید به نسلهای جوان و کودکان این آگاهی را بدهد که خاک یک عنصر حیاتی است که باید به آن احترام گذاشته شود. این آموزشها باید نه تنها در سطح عمومی، بلکه در میان مسئولین نیز صورت گیرد تا همگان احساس مسئولیت کنند.
حفاظت از خاک، بیش از هر زمان دیگری، به یک اولویت جهانی تبدیل شده است. از آنجایی که خاک بستر اصلی تأمین امنیت غذایی و حفظ تنوع زیستی است، مدیریت پایدار آن نه تنها به امنیت غذایی، بلکه به تابآوری اکوسیستمها در برابر بحرانهای اقلیمی کمک میکند. در ایران نیز با توجه به چالشهای موجود در این زمینه، اقداماتی چون تصویب قانون حفاظت از خاک و برنامههای آبخیزداری، میتوانند نقش مهمی در مقابله با فرسایش خاک و دیگر تهدیدات آن ایفا کنند. در این راستا، مشارکت فعال تمامی نهادها و جوامع محلی و همچنین آموزش و آگاهیبخشی عمومی، نقشی اساسی در حفظ این سرمایه حیاتی خواهد داشت.
نظرات و تجربیات شما
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.