الکترود گرافیتی اردکان، پایان وابستگی، آغاز اقتدار صنعتی

وزیر صنعت، معدن و تجارت با تأکید بر اهمیت بومی‌سازی زنجیره تولید فولاد، راه‌اندازی نخستین واحد تولید الکترود گرافیتی ایران و خاورمیانه در اردکان یزد را اقدامی استراتژیک برای کاهش وابستگی، افزایش تاب‌آوری صنعتی و تحقق خودکفایی در یکی از حیاتی‌ترین حلقه‌های صنعت فولاد کشور دانست، اقدامی که ایران را در جمع پنج کشور بزرگ تولیدکننده این محصول راهبردی در جهان قرار می‌دهد.

به گزارش اقتصاد ملی ،آیین افتتاح نخستین واحد تولید الکترود گرافیتی کشور و خاورمیانه،  با حضور سیدمحمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت، جمعی از مسئولان ملی و استانی، مدیران ارشد صنعت فولاد و فعالان بخش خصوصی در شهرستان اردکان استان یزد برگزار شد،رویدادی که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صنعتی کشور در سال‌های اخیر یاد می‌شود.

وزیر صنعت، معدن و تجارت در این مراسم با اشاره به اهمیت راهبردی الکترود گرافیتی در زنجیره تولید فولاد اظهار کرد: در سال‌های گذشته صنعت فولاد کشور به‌طور کامل به واردات الکترود گرافیتی وابسته بود و این وابستگی، در شرایط تحریم و نوسانات بازارهای جهانی، چالش‌های جدی برای تولیدکنندگان فولاد ایجاد می‌کرد. امروز اما با اتکا به دانش بومی، توان نخبگان صنعتی و سرمایه‌گذاری هدفمند، مسیر خودکفایی در این حوزه حیاتی هموار شده است.

اتابک با تأکید بر اینکه راه‌اندازی کارخانه الکترود گرافیتی اردکان یکی از اقدامات راهبردی برای کاهش وابستگی‌ها در صنعت فولاد به شمار می‌رود، افزود: فولاد از شاخص‌های اصلی توسعه‌یافتگی کشورهاست و هیچ مسیر رشد، تحول و پیشرفت صنعتی بدون تأمین پایدار فولاد قابل تصور نیست. تأمین مواد اولیه و تجهیزات کلیدی این صنعت، از جمله الکترود گرافیتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در استمرار تولید و افزایش بهره‌وری دارد.

وی با بیان اینکه تکمیل زنجیره ارزش فولاد از سیاست‌های محوری وزارت صمت در دولت چهاردهم است، تصریح کرد: بومی‌سازی تولید الکترود گرافیتی نه‌تنها موجب کاهش ارزبری و افزایش امنیت تولید می‌شود، بلکه قدرت چانه‌زنی ایران را در بازارهای منطقه‌ای و جهانی نیز به‌طور چشمگیری ارتقا می‌دهد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت در بخش دیگری از سخنان خود به نقش شرکت فولاد مبارکه در توسعه صنعتی کشور اشاره کرد و گفت: فولاد مبارکه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی کشور، پشتوانه توسعه، آبادانی و سرمایه ملی است. این شرکت با ارائه خدمات مهندسی پیچیده، دانش‌محور و مبتنی بر نوآوری، ارزش افزوده بالایی برای اقتصاد کشور ایجاد کرده و نقش مهمی در پیشبرد پروژه‌های بزرگ صنعتی از جمله همین واحد تولید الکترود گرافیتی داشته است.

اتابک با تأکید بر لزوم رعایت الزامات زیست‌محیطی در فعالیت واحدهای بزرگ صنعتی خاطرنشان کرد: تداوم فعالیت صنایع بزرگ و مقبولیت اجتماعی آن‌ها، منوط به توجه جدی به محیط زیست و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است. توسعه صنعتی پایدار زمانی محقق می‌شود که هم‌زمان با رشد تولید، حفاظت از منابع طبیعی و سلامت جامعه نیز مدنظر قرار گیرد.

وی همچنین ناترازی انرژی را یکی از چالش‌های اساسی تولید در کشور برشمرد و افزود: دولت چهاردهم با مشارکت فعالانه بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران صنعتی، برنامه‌ریزی منسجمی برای جبران ناترازی انرژی در دستور کار قرار داده است. امیدواریم با اجرای این برنامه‌ها، سال آینده فشارهای ناشی از کمبود انرژی بر صنایع به‌ویژه صنعت فولاد کاهش یابد.

وزیر صمت ادامه داد: امروز بسیاری از صنعتگران کشور با درک صحیح از شرایط، در احداث نیروگاه‌های اختصاصی سرمایه‌گذاری کرده‌اند و بخشی از نیاز انرژی خود را به‌صورت مستقل تأمین می‌کنند. این رویکرد، ضمن افزایش تاب‌آوری تولید، به پایداری شبکه انرژی کشور نیز کمک می‌کند.

اتابک افزایش بهره‌وری، تعمیق ساخت داخل و حفظ روند ارزآوری را از مهم‌ترین دستاوردهای بخش صنعت عنوان کرد و گفت: این مؤلفه‌ها زمینه‌ساز تقویت اقتصاد ملی، افزایش اشتغال پایدار و ارتقای جایگاه ایران در زنجیره ارزش جهانی هستند.

بر اساس این گزارش، واحد تولیدی الکترود گرافیتی اردکان با ظرفیت اسمی سالانه ۹۰ هزار تن، توان تأمین نیاز کوره‌های قوس الکتریکی و بلوک‌های گرافیتی صنایع فولادی کشور را دارد. این مجموعه، نخستین واحد بومی‌سازی‌شده تولید الکترود گرافیتی در ایران و اولین در خاورمیانه محسوب می‌شود و از منظر جایگاه جهانی، ایران را در زمره پنج کشور صنعتی بزرگ تولیدکننده این محصول استراتژیک قرار می‌دهد.

الکترود گرافیتی یکی از اقلام راهبردی و پرکاربرد در صنعت فولاد، به‌ویژه در کوره‌های قوس الکتریکی است که کیفیت و پایداری آن نقش مستقیمی در راندمان تولید فولاد دارد. پیش از این، بخش عمده نیاز کشور به این محصول از طریق واردات تأمین می‌شد که علاوه بر خروج قابل توجه ارز، تولید فولاد را در برابر تحریم‌ها و اختلالات زنجیره تأمین آسیب‌پذیر می‌کرد.

با بهره‌برداری از این واحد تولیدی، علاوه بر قطع وابستگی به واردات، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای صدها نفر در منطقه اردکان و استان یزد فراهم شده و انتقال دانش فنی پیشرفته به داخل کشور نیز شتاب گرفته است. کارشناسان معتقدند این پروژه می‌تواند به‌عنوان الگویی موفق از هم‌افزایی دولت و بخش خصوصی در مسیر خودکفایی صنعتی مورد توجه قرار گیرد.

از سوی دیگر، موقعیت جغرافیایی استان یزد و نزدیکی آن به قطب‌های بزرگ فولادی کشور، مزیت لجستیکی قابل توجهی برای این واحد تولیدی ایجاد کرده و امکان تأمین سریع و پایدار نیاز صنایع فولادی را فراهم آورده است. این مزیت می‌تواند در آینده، صادرات الکترود گرافیتی به کشورهای منطقه را نیز تسهیل کند.

تحلیلگران صنعتی بر این باورند که راه‌اندازی کارخانه الکترود گرافیتی اردکان، حلقه‌ای مفقوده از زنجیره ارزش فولاد کشور را تکمیل کرده و ایران را یک گام دیگر به تبدیل شدن به قطب صنعتی منطقه نزدیک‌تر ساخته است. در شرایطی که بسیاری از کشورها با محدودیت‌های تأمین مواد اولیه و تجهیزات مواجه‌اند، دستیابی به فناوری تولید این محصول پیشرفته، مزیت رقابتی مهمی برای صنعت فولاد ایران به شمار می‌رود.

در مجموع، افتتاح این واحد تولیدی را می‌توان نقطه عطفی در مسیر خودکفایی صنعتی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت بنیان‌های اقتصاد مقاومتی دانست؛ مسیری که با تداوم حمایت‌های سیاست‌گذار، مشارکت بخش خصوصی و اتکا به دانش بومی، می‌تواند آینده‌ای روشن‌تر برای صنعت فولاد و اقتصاد ملی کشور رقم بزند.