توسعه پایدار با مدیریت نخبگانی

رئیس انجمن ملی نخبگان با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری عملی از ظرفیت‌های علمی و تخصصی کشور اعلام کرد تحقق توسعه پایدار در گرو میدان دادن به نخبگان و جوانان و استقرار مدیریت مبتنی بر دانش و شایسته‌سالاری است. ابوذر شهپری در نشست اخیر این انجمن با اشاره به نقش سرمایه انسانی در پیشرفت کشور، خواستار بازآرایی ساختارهای مدیریتی بر پایه تخصص‌محوری و پاسخگویی شد.

به گزارش اقتصاد ملی؛ در شرایطی که موضوع کارآمدی مدیریتی و ضرورت تحول در نظام تصمیم‌سازی کشور به یکی از محورهای اصلی بحث‌های کارشناسی تبدیل شده است، انجمن ملی نخبگان در نشستی رسمی، بر نقش تعیین‌کننده سرمایه انسانی در تحقق توسعه پایدار تأکید کرد. این نشست با حضور جمعی از اعضا، صاحب‌نظران و فعالان حوزه‌های علمی و اجرایی برگزار شد و محور اصلی آن، «مدیریت مبتنی بر دانش و شایسته‌سالاری» بود.

سرمایه انسانی؛ محور پیشرفت

ابوذر شهپری، رئیس انجمن ملی نخبگان، در آغاز سخنان خود با تبریک ماه مبارک رمضان و گرامیداشت مناسبت‌های ملی، سرمایه انسانی را مهم‌ترین دارایی راهبردی کشور دانست و تصریح کرد: «هیچ کشوری بدون اتکا به ظرفیت نخبگان و نیروهای متخصص خود نمی‌تواند به توسعه پایدار دست یابد.»وی با اشاره به گستره قابل توجه نیروهای تحصیل‌کرده و متخصص در کشور افزود: «امروز ایران از نظر تعداد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، متخصصان حوزه‌های فنی، مهندسی، پزشکی، علوم انسانی و مدیران جوان مستعد، ظرفیت کم‌نظیری دارد. مسئله اصلی، نحوه به‌کارگیری این ظرفیت عظیم در فرآیندهای تصمیم‌سازی و اجراست.»به گفته وی، توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که دانش، تخصص و تجربه به‌صورت مستقیم و نظام‌مند وارد ساختارهای مدیریتی شود و از سطح توصیه‌های نظری فراتر رود.

فاصله میان دانش و مدیریت

رئیس انجمن ملی نخبگان با اشاره به شکاف موجود میان بدنه علمی کشور و برخی سطوح مدیریتی اظهار داشت: «در بسیاری از موارد، تصمیمات کلان بدون بهره‌گیری کافی از نظرات کارشناسی و تحلیل‌های علمی اتخاذ می‌شود. این فاصله، هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی به کشور تحمیل می‌کند.»شهپری معتقد است که ساختارهای مدیریتی باید به‌گونه‌ای بازآرایی شوند که حضور نخبگان در سطوح مختلف تصمیم‌گیری نه یک استثنا، بلکه یک قاعده باشد. او افزود: «مدیریت علمی به معنای اتکا به داده، تحلیل، تجربه و ارزیابی مستمر عملکرد است. بدون این مؤلفه‌ها، اصلاح ساختارها و عبور از چالش‌های پیچیده امکان‌پذیر نخواهد بود.»

شایسته‌سالاری و شفافیت؛ دو رکن مدیریت کارآمد

یکی از محورهای اصلی سخنان رئیس انجمن ملی نخبگان، تأکید بر شایسته‌سالاری و شفافیت بود. وی این دو مؤلفه را پایه‌های اصلی حکمرانی کارآمد دانست و گفت: «اگر انتصابات و انتخاب‌ها بر اساس معیارهای تخصصی و کارنامه حرفه‌ای انجام نشود، انتظار کارآمدی بی‌معنا خواهد بود.»به باور او، شفافیت نه‌تنها به افزایش اعتماد عمومی کمک می‌کند، بلکه زمینه پاسخگویی مدیران را نیز فراهم می‌سازد. شهپری تصریح کرد: «پاسخگویی باید به یک فرهنگ مدیریتی تبدیل شود. مدیران باید بدانند که عملکرد آن‌ها در معرض ارزیابی عمومی و کارشناسی قرار دارد.»وی همچنین تأکید کرد که اصلاح ساختارهای ناکارآمد نیازمند شجاعت مدیریتی و اراده برای تغییر است؛ اراده‌ای که باید در سطوح مختلف نظام اجرایی تقویت شود.

جوانان؛ فرصت یا ظرفیت مغفول؟

در بخش دیگری از این نشست، رئیس انجمن ملی نخبگان به نقش جوانان در مسیر توسعه پرداخت و اظهار داشت: «جوانان تحصیل‌کرده امروز، سرمایه‌های راهبردی کشور هستند. اعتماد به آنان و فراهم کردن بستر حضور مؤثرشان در عرصه‌های مدیریتی، یک ضرورت است نه یک انتخاب.»او با تأکید بر اینکه جوان‌گرایی نباید به معنای حذف تجربه تلقی شود، افزود: «هم‌افزایی میان مدیران باتجربه و نسل جوان تحصیل‌کرده می‌تواند موتور محرک تحول در نظام اجرایی کشور باشد. تجربه و انرژی، در کنار هم، مسیر پیشرفت را هموار می‌کند.»شهپری معتقد است که ایجاد سازوکارهای شناسایی و پرورش مدیران جوان، یکی از الزامات اصلاح نظام مدیریتی است. به گفته او، باید فرآیندهایی طراحی شود که طی آن، نیروهای مستعد به‌صورت هدفمند آموزش ببینند و برای پذیرش مسئولیت‌های کلان آماده شوند.

رویکرد انجمن ملی نخبگان

رئیس انجمن ملی نخبگان در ادامه به تشریح رویکرد این نهاد پرداخت و گفت: «انجمن با نگاهی مسئولانه و تخصص‌محور، به دنبال شناسایی، معرفی و حمایت از چهره‌های کارآمد و دارای سوابق اجرایی مؤثر است.»به گفته وی، معیارهای اصلی در این مسیر شامل کارآمدی، تعهد، تخصص، سلامت اقتصادی و روحیه تحول‌خواهی است. انجمن ملی نخبگان تلاش دارد با ایجاد شبکه‌ای از متخصصان در حوزه‌های مختلف، بستر هم‌اندیشی و ارائه راهکارهای عملیاتی را فراهم کند.شهپری تأکید کرد که این انجمن صرفاً به بیان دیدگاه‌های نظری بسنده نخواهد کرد، بلکه درصدد است پیشنهادهای مشخص و اجرایی برای اصلاح رویه‌ها و ارتقای کیفیت حکمرانی ارائه دهد.

توسعه پایدار؛ مفهومی فراتر از رشد اقتصادی

در بخش تحلیلی نشست، توسعه پایدار به‌عنوان مفهومی فراتر از رشد اقتصادی مورد توجه قرار گرفت. رئیس انجمن ملی نخبگان تصریح کرد: «توسعه پایدار ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی را در بر می‌گیرد. تحقق آن نیازمند برنامه‌ریزی علمی و نگاه بلندمدت است.»وی افزود: «اگر تصمیمات مقطعی و کوتاه‌مدت جایگزین برنامه‌های راهبردی شود، نه‌تنها توسعه پایدار محقق نخواهد شد، بلکه منابع کشور نیز با چالش مواجه می‌شود.»به باور شهپری، مدیریت مبتنی بر دانش می‌تواند به ایجاد ثبات در سیاست‌گذاری‌ها و کاهش نوسانات تصمیم‌گیری کمک کند.

ضرورت بازآرایی ساختارها

یکی از نکات کلیدی مطرح‌شده در این نشست، ضرورت بازآرایی ساختارهای مدیریتی بود. رئیس انجمن ملی نخبگان اظهار داشت: «برای عبور از چالش‌های موجود، باید ساختارهای مدیریتی بر پایه تخصص‌محوری، پاسخگویی و بهره‌گیری از نیروهای توانمند بازطراحی شود.»وی افزود که اصلاح ساختارها نیازمند اجماع ملی و همکاری میان نهادهای مختلف است و نمی‌توان آن را به یک دستگاه یا نهاد خاص محدود کرد.

اعتماد به آینده

شهپری در پایان سخنان خود با تأکید بر اینکه آینده کشور در گرو اعتماد به جوانان و نخبگان است، گفت: «اگر مدیریت علمی تقویت شود و از ظرفیت‌های انسانی به‌صورت هدفمند بهره‌گیری شود، مسیر پیشرفت و توسعه پایدار هموار خواهد شد.»او ابراز امیدواری کرد که با تقویت تعامل میان نخبگان، مدیران اجرایی و سیاست‌گذاران، زمینه برای اتخاذ تصمیمات دقیق‌تر و کارآمدتر فراهم شود.نشست انجمن ملی نخبگان را می‌توان بازتابی از دغدغه‌های بخش قابل توجهی از جامعه علمی و مدیریتی کشور دانست؛ دغدغه‌هایی که حول محور کارآمدی، شایسته‌سالاری و بهره‌گیری از سرمایه انسانی شکل گرفته است. اکنون پرسش اصلی این است که این مطالبات تا چه اندازه در سطح سیاست‌گذاری و اجرا مورد توجه قرار خواهد گرفت و آیا می‌توان شاهد تقویت جایگاه نخبگان در ساختار مدیریتی کشور بود یا خیر.آنچه مسلم است، مسیر توسعه پایدار بدون تکیه بر دانش، تخصص و اعتماد به نسل جوان هموار نخواهد شد؛ مسیری که به گفته رئیس انجمن ملی نخبگان، باید با اراده‌ای جدی و نگاهی علمی دنبال شود.