سدها، قلب تپنده پایداری انرژی کشور

در مراسمی که به مناسبت هفته پژوهش و روز سد و نیروگاه برق‌آبی در تهران برگزار شد، دستاوردهای بزرگ صنعت سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی ایران در سه دهه اخیر توسط کارشناسان برجسته این حوزه مورد بررسی و تجلیل قرار گرفت. در این مراسم، که با حضور مقامات دولتی و دانشگاهیان همراه بود، به اهمیت پژوهش و نوآوری در این صنعت برای تحقق توسعه پایدار کشور پرداخته شد. دکتر صابری، مدیر روابط عمومی شرکت توسعه صنایع آب و نیروی ایران، ضمن تبیین دستاوردهای این صنعت، بر اهمیت پروژه‌های پژوهشی و فرهنگی در عرصه سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی تأکید کرد.

دستاوردهای صنعت سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی در ایران

به گزارش اقتصاد ملی ، در هفته پژوهش و روز سد و نیروگاه برق‌آبی، شرکت توسعه صنایع آب و نیروی ایران به‌عنوان یکی از بزرگترین ارگان‌های فعال در این صنعت، با برگزاری مراسمی باشکوه در تهران، دستاوردهای ۳۶ ساله خود را به نمایش گذاشت. دکتر صابری، مدیر روابط عمومی این شرکت، در سخنانی به تبیین روند پیشرفت صنعت سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی در کشور پرداخت و به‌ویژه بر اهمیت این نیروگاه‌ها در تأمین ۱۵ درصد برق کشور و نقش بی‌بدیل آن‌ها در پایداری شبکه برق اشاره کرد.

او گفت: «در حال حاضر حدود ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نصب‌شده تولید برق‌آبی در کشور داریم که بدون وجود این نیروگاه‌ها، شبکه برق کشور در ساعات پیک با مشکلات جدی روبرو می‌شد.» همچنین، وی تأکید کرد که شرکت توسعه صنایع آب و نیرو تاکنون ۹ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی را احداث کرده و پروژه‌های جدیدی در دست اجرا دارد که می‌تواند به‌طور چشمگیری ظرفیت تولید برق کشور را افزایش دهد.

 تأکید بر پژوهش‌های تاریخی و فرهنگی

دکتر صابری در ادامه به پیشرفت‌های پژوهشی این شرکت اشاره کرد و پروژه «تاریخ شفاهی آب و نیرو» را که با همکاری حدود ۵۰ نفر از وزرا، مدیران و متخصصان صنعت آب و برق ایران انجام شده است، نمونه‌ای برجسته از تلاش‌ها برای مستندسازی تاریخ صنعت آب و برق کشور عنوان کرد. وی اعلام کرد که این مجموعه در حال طی کردن مراحل نهایی خود است و به‌زودی منتشر خواهد شد.همچنین، دکتر صابری به تولید نسخه جدید مستند «مردمان لب‌رود» که روایتگر تأثیرات اجتماعی و اقتصادی سدها و نیروگاه‌های برق‌آبی بر جوامع محلی است، اشاره کرد و اعلام نمود که این نسخه با همکاری دانشگاهیان و متخصصان اجتماعی در دست تهیه است.

 نقش مهم سدها در مهار سیلاب‌ها و تأمین آب شرب

یکی از موضوعات کلیدی مطرح‌شده در این مراسم، نقش حیاتی سدها در مهار سیلاب‌ها و تأمین آب شرب برای مناطق مختلف کشور بود. دکتر صابری به‌ویژه به سد کهیر در سیستان و بلوچستان اشاره کرد و افزود که این سد توانسته است سیلاب‌های مخرب را مهار کند و آب شرب سالم و پایدار را برای مردم منطقه فراهم آورد.او همچنین به سیلاب‌های سال ۱۳۹۸ در خوزستان و لرستان اشاره کرد و گفت که بدون وجود سدها در این مناطق، شهرهایی مانند اهواز و آبادان با بحران‌های جدی روبرو می‌شدند.

 پژوهش‌های نوین و بهره‌گیری از فناوری‌های روز

در بخش دیگری از این مراسم، به اهمیت استفاده از فناوری‌های نوین در صنعت سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی اشاره شد. شریعت رضوی، جانشین معاون بهره‌برداری شرکت آب و نیرو، در سخنانی بر لزوم نوآوری در طراحی و بهره‌برداری از سیستم‌های آبی تأکید کرد و بیان داشت که یکی از چالش‌های موجود، رفع مشکلات ساختاری در بهره‌برداری از سدها و نیروگاه‌ها است. وی همچنین اشاره کرد که بررسی‌ها نشان داده است که در سال‌های اخیر، مشکلاتی مانند پارگی لاستیک‌های آب‌بند به دلیل فشار زیاد در برخی از پروژه‌ها به‌وجود آمده است.

پژوهش و نوآوری در بهینه‌سازی مصرف انرژی

یکی دیگر از موضوعات مهم این مراسم، تأکید بر اهمیت پژوهش‌های نوآورانه در بهینه‌سازی مصرف انرژی و تحقق توسعه پایدار بود. محمد صیادی، رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی، در سخنانی به تأثیر نوآوری در مصرف انرژی و بهبود کیفیت زندگی اشاره کرد. او گفت که هر چه میزان مصرف انرژی بهینه‌تر باشد، به‌طور مستقیم به بهبود کیفیت زندگی افراد جامعه کمک می‌کند. صیادی همچنین بر ضرورت توسعه نیروگاه‌های ذخیره‌سازی انرژی و استفاده از آن‌ها در تأمین پایدار برق تأکید کرد و گفت که این روش‌ها می‌توانند در برابر بحران‌ها انعطاف‌پذیری بیشتری ایجاد کنند.

 سدسازی و تنوع زیستی

دکتر صفری، پژوهشگر مردم‌شناسی، در سخنانی با اشاره به تنوع زیستی ایران به‌عنوان یکی از کشورهای دارای زیستگاه‌های نادر و متنوع، بر نقش سدسازی در حفظ اکوسیستم‌ها و تنوع زیستی تأکید کرد. وی گفت که سدها می‌توانند در حفظ زیستگاه‌های گیاهی و جانوری نادر کمک کنند و با ایجاد دریاچه‌ها، فرصت‌های جدیدی برای گردشگری و درآمدزایی فراهم سازند.

هوش مصنوعی در بهینه‌سازی طراحی و بهره‌برداری از سازه‌های آبی

یکی از دیگر نوآوری‌های مطرح‌شده در این مراسم، استفاده از هوش مصنوعی در طراحی و بهره‌برداری از سازه‌های آبی بود. دکتر شوریان، استاد دانشگاه شهید بهشتی، به کاربردهای هوش مصنوعی در پیش‌بینی بارش‌ها، مدیریت تقاضای آب و بهینه‌سازی طراحی سازه‌های آبی اشاره کرد. وی تأکید کرد که استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم‌های آبی و افزایش کارایی آن‌ها کمک کند.

مدیریت تقاضای آب و مقابله با بحران‌های آبی

در ادامه، دکتر تهامی پور، استاد دانشگاه شهید بهشتی، بر اهمیت مدیریت تقاضای آب به‌عنوان راهی برای مقابله با بحران منابع آبی در کشور تأکید کرد. وی گفت که به‌جای تمرکز تنها بر روش‌های تأمین آب، باید به مدیریت تقاضای آن نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم و به‌ویژه با استفاده از فناوری‌های جدید و تجربیات جهانی، از بحران‌های آبی پیشگیری کنیم.

مراسم گرامیداشت هفته پژوهش و روز سد و نیروگاه برق‌آبی، به‌طور کلی، بر لزوم ادامه تحقیقات و نوآوری‌های در این صنعت تأکید داشت. با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی، اهمیت پژوهش و فناوری‌های نوین در تحقق توسعه پایدار و بهینه‌سازی مصرف منابع آبی و انرژی برای کشور ایران بیش از پیش آشکار شد. پژوهشگران، کارشناسان و مقامات صنعت آب و نیرو بر لزوم همکاری‌های بین‌المللی و استفاده از تجربیات جهانی در این حوزه تأکید کردند و بر لزوم حفظ و توسعه زیرساخت‌های آبی و نیروگاهی کشور تأکید نمودند.