پایان سرکوب قیمتی

وزیر جهاد کشاورزی با رد پیش‌بینی‌های ماه‌های گذشته درباره کمبود کالا و تشکیل صف‌های طولانی، اعلام کرد که با گذشت دو ماه از اجرای «طرح بزرگ اقتصادی»، حتی یک روز نیز کشور با کمبود کالاهای اساسی مواجه نبوده است. به گفته وی، اصلاحات اقتصادی اخیر نه‌تنها بازار را به ثبات رسانده، بلکه بزرگ‌ترین حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی را رقم زده است.

به گزارش  اقتصاد ملی ، در حالی که طی ماه‌های گذشته برخی تحلیل‌ها از احتمال کمبود کالاهای اساسی و بروز ناآرامی در بازار سخن می‌گفتند، وزیر جهاد کشاورزی با ارائه گزارشی از وضعیت تأمین و توزیع اقلام مورد نیاز مردم، این پیش‌بینی‌ها را نادرست دانست و تأکید کرد بازار در شرایطی باثبات قرار دارد.

غلامرضا نوری قزلجه با اشاره به حضور گسترده مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، این حضور را نشانه‌ای از بی‌اثر بودن تحلیل‌های بدبینانه دانست و گفت: «بسیاری از محافل پیش‌بینی می‌کردند کشور با قحطی مواجه شود و صف‌های طولانی شکل بگیرد؛ اما با گذشت دو ماه از اجرای طرح بزرگ اقتصادی، حتی برای یک روز هم کمبود کالا نداشتیم.»

انضباط در بازار با وجود تقاضای سنگین

وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه دقیق‌ترین پیش‌بینی‌ها متعلق به بدنه کارشناسی این وزارتخانه بوده است، افزود: «در شرایطی که تقاضای سنگینی در بازار وجود داشت، با حفظ انضباط کاری و هماهنگی میان دستگاه‌ها، توانستیم نیازهای بازار را به‌طور کامل تأمین کنیم.»به گفته وی، بررسی‌ها نشان می‌دهد رضایتمندی دهک‌های پایین جامعه از دسترسی به کالاهای اساسی افزایش یافته و روند توزیع اقلام ضروری بدون اختلال ادامه دارد.کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند مدیریت ذخایر استراتژیک، تسهیل واردات نهاده‌ها و رصد مستمر زنجیره تأمین از جمله عواملی بوده که مانع از بروز نوسانات شدید در بازار شده است.

اصلاحات اقتصادی؛ پایان قیمت‌گذاری دستوری

نوری قزلجه اصلاحات اقتصادی اخیر را بزرگ‌ترین حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی توصیف کرد و گفت: «پس از این، کشاورز محصول خود را به قیمت عادلانه خواهد فروخت و دیگر خبری از سرکوب قیمتی یا قیمت‌های دستوری محدودکننده نخواهد بود.»به باور وی، سال‌ها قیمت‌گذاری دستوری و فشار بر تولیدکنندگان موجب کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی شده بود. اکنون با آزادسازی نسبی نرخ مواد اولیه و حرکت به سمت سازوکارهای شفاف‌تر، زمینه برای افزایش بهره‌وری و رقابت‌پذیری فراهم شده است.تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که حذف تدریجی مداخلات غیرکارشناسی در بازار محصولات کشاورزی، می‌تواند تعادل میان عرضه و تقاضا را تقویت کند؛ هرچند در کوتاه‌مدت ممکن است به افزایش حساسیت‌های قیمتی منجر شود.

رقابت در بازارهای جهانی؛ ضرورت ارتقای کیفیت

وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه اتصال فضای تولید ایران به بازارهای جهانی بدون ارتقای کیفیت امکان‌پذیر نیست، اظهار داشت: «عرصه آینده، عرصه رقابت است. بخش‌های تحقیقات، آموزش و ترویج باید با همه توان وارد میدان شوند، چراکه تولیدکننده تنها با افزایش بهره‌وری می‌تواند در این فضای جدید سودآوری داشته باشد.»وی افزود توسعه فناوری‌های نوین کشاورزی، اصلاح بذر و نژاد، بهبود بهره‌وری آب و خاک و ارتقای استانداردهای بهداشتی و صادراتی، از الزامات حضور موفق در بازارهای بین‌المللی است.کارشناسان نیز معتقدند در شرایطی که بازارهای منطقه‌ای با رقابت فشرده میان تولیدکنندگان مواجه‌اند، کیفیت و بسته‌بندی نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش سهم صادراتی ایران خواهد داشت.

شفافیت؛ محور سیاست‌گذاری دولت

نوری قزلجه، شفافیت را شعار اصلی دولت چهاردهم دانست و تأکید کرد: «ما هیچ اطلاعات محرمانه‌ای در زمینه تخصیص ارز، واردات و توزیع نهاده‌ها نداریم و همه معاونت‌ها موظف‌اند داده‌های خود را به‌گونه‌ای منتشر کنند که ابهامات ناظران و نمایندگان مجلس پیش‌دستانه برطرف شود.»به گفته وی، اعلام عمومی نحوه توزیع سهمیه‌ها و امتیازات در استان‌ها و شهرستان‌ها، از شکل‌گیری گلایه‌ها و مکاتبات بی‌مورد جلوگیری خواهد کرد و اعتماد عمومی را افزایش می‌دهد.شفاف‌سازی فرآیند تخصیص ارز و توزیع نهاده‌های کشاورزی در سال‌های اخیر یکی از مطالبات جدی فعالان این حوزه بوده است؛ چرا که هرگونه ابهام در این زمینه می‌تواند زمینه‌ساز رانت و بی‌اعتمادی شود.

نظارت بر بازار در آستانه نوروز و رمضان

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به تقارن ماه مبارک رمضان و عید نوروز، بر تداوم نظارت‌ها تأکید کرد و گفت: «اگرچه نرخ مواد اولیه آزاد شده، اما ستاد تنظیم بازار همچنان اختیار نظارت را به ما داده و نباید بازار را رها کرد.»وی افزود در این ایام که تقاضا برای کالاهای اساسی و محصولات پروتئینی افزایش می‌یابد، رصد مستمر بازار و جلوگیری از احتکار یا گران‌فروشی ضروری است.

مقابله با شایعات درباره دام مولد

نوری قزلجه در بخش دیگری از سخنان خود به شایعات مربوط به کشتار دام مولد اشاره کرد و دستور داد بخش بازرگانی و سازمان‌های استانی با حساسیت بالا وضعیت کشتارگاه‌ها را رصد کنند.وی گفت: «اگرچه قیمت دام زنده در حال حاضر مناسب است و انگیزه نگهداری وجود دارد، اما هرگونه خروج از حالت نرمال در کشتار دام مولد باید به‌فوریت گزارش و متوقف شود.»کارشناسان هشدار می‌دهند کشتار بی‌رویه دام مولد می‌تواند در میان‌مدت به کاهش تولید گوشت و افزایش قیمت‌ها منجر شود. از این رو نظارت دقیق بر روند عرضه دام، یکی از اولویت‌های تنظیم بازار محسوب می‌شود.

حمایت از مرغداران و صادرات تخم‌مرغ

وزیر جهاد کشاورزی همچنین بر حمایت از مرغداران و حل سریع مسائل صادرات تخم‌مرغ تأکید کرد و از مدیران استانی خواست با هماهنگی استانداران، مانع از اتخاذ تصمیمات احساسی و مقطعی در قیمت‌گذاری محصولات پروتئینی شوند.به گفته وی، ثبات در سیاست‌گذاری و پرهیز از مداخلات ناگهانی، شرط اصلی پایداری تولید در صنعت طیور است. صادرات منظم تخم‌مرغ نیز می‌تواند به تنظیم بازار داخلی و جلوگیری از مازاد عرضه کمک کند.

اظهارات وزیر جهاد کشاورزی نشان می‌دهد دولت تلاش دارد با ترکیبی از اصلاحات اقتصادی، آزادسازی تدریجی قیمت‌ها، نظارت هدفمند و شفاف‌سازی فرآیندها، هم از تولیدکنندگان حمایت کند و هم ثبات بازار را حفظ نماید.

رد پیش‌بینی‌های مربوط به کمبود کالا و تأکید بر تأمین مستمر نیازهای بازار، در کنار وعده پایان سرکوب قیمتی، پیام روشنی به فعالان بخش کشاورزی دارد: دوره جدیدی از سیاست‌گذاری در حال شکل‌گیری است که محور آن افزایش بهره‌وری، رقابت‌پذیری و شفافیت است.با این حال، موفقیت این رویکرد در گرو استمرار انضباط در بازار، تقویت نظارت‌ها در ایام پرتقاضا و همراهی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان خواهد بود؛ مسیری که اگر با ثبات و برنامه‌ریزی ادامه یابد، می‌تواند بخش کشاورزی را به جایگاه باثبات‌تری در اقتصاد کشور برساند.