قشم دريچه صنعت و تجارت ايران

در سال هاي اخير منطقه آزاد قشم به دليل موقعيت استراتژيک و ژئوپليتيک و همچنين برخورداري از اسکله‌هاي نفتي و خطوط انتقالي نفت و گاز به محلي براي جذب سرمايه گذاري هاي صنعتي بدل شده و حتي تاکنون پيشنهادها براي راه اندازي پارک پتروشيمي، صنايع فرآوري و پايين دستي داشته و اين مساله در کنار ظرفيت هاي گردشگري که دارد باعث شده از موقعيت ويژه اي در بين ساير مناطق برخوردار شود.

پس از افزايش فشار تحريم ها بر اقتصاد ايران، بسياري از صاحب نظران و تئوريسين ها تاکيد کردند که تمرکز بر مزيت هاي مناطق آزاد اقتصادي کشور مي تواند فشار تحريم ها را تا حدودي کم کند، زيرا علاوه بر اينکه مزيت هاي مالياتي و … در مناطق آزاد وجود دارد، برخي از اين مناطق همچون قشم به دليل موقعيت استراتژيک و ژئوپليتيک و برخورداري از مرزهاي آبي و داراي ويژگي خاصي شده که کمک کرده است تا ظرفيت هاي زيادي در بخش جذب گردشگري و ارتقاي توليد و صادرات داشته باشد و همين مساله باعث شده تا در سال هاي اخير اين منطقه بتواند در بخش توليد و صادرات هم جايگاه بالايي پيدا کند.

يکي ديگر از ظرفيت هاي اين منطقه تبديل شدن جزيره به هاب انرژي منطقه است و حتي در اولويت‌هاي دولت هم قرار گرفته و در اين راستا برنامه‌ريزي هايي هم شده تا جذب سرمايه در دستور کار سازمان قرار بگيرد. حال با توجه به اينکه در سال هاي گذشته تامين انرژي به يکي از بزرگترين چالش صنايع بدل شده است و از آنجايي که اين جزيره نيروگاه‌هاي برق و اسکله‌هاي نفتي و خطوط انتقالي نفت و گاز در اختيار دارد علاوه بر اينکه مي تواند به مأمني براي راه اندازي شرکت هاي بزرگ تبديل شود مي تواند به محلي براي تامين توليد مواد اوليه ساير صنايع تبديل شود و از اين طريق مواد اوليه در اختيار شرکت هايي قرار بگيرد که امکان توليد مواد اوليه به دليل محدوديت انرژي ندارند. گواه اين مساله مثبت شدن تراز تجاري منطقه آزاد قشم به واسطه صادرات محصولات توليدي نفت و مشتقات نفتي پالايشگاه نفت خام فوق سنگين است.

بر اساس همين رويکرد تکميل زنجيره بسته‌بندي محصولات نفتي را يکي ديگر از برنامه‌هاي آتي سازمان منطقه آزاد قشم است، به طوري که در چند وقت اخير ايجاد پارک پتروشيمي، توسعه ميدان‌هاي جديد نفت و گاز و ايجاد آب‌شيرين‌کن از خواست‌هاي سرمايه گذاران در منطقه آزاد قشم بوده است، زيرا به دليل ظرفيت‌هاي ويژه در تامين آب و برق و دارا بودن اسکله صادراتي محل مناسبي براي استقرار صنايع آب بر است و تقاضاي سرمايه‌گذاري براي راه‌اندازي شهر سيليکون در اين جزيره يکي ديگر از بسته‌هاي درخواست سرمايه‌گذاري بود همچنين در بخش گردشگري به يکي از مقاصد مسافران داخلي و خارجي تبديل شده و پيش بيني شده در آينده اين روند صعودي همچنان ادامه داشته باشد چراکه انتخاب ژئوسايت غار نمکي نمکدان قشم در ميان 100 سايت برتر زمين شناسي جهان حکايت از اهميت ژئوپارک جهاني قشم دارد که مي تواند زمينه براي ورود خارجي ها به اين کشور شود که در کنار آن صنعت هتل داري و حتي صنايع دستي اين کشور فعال خواهد شد.
بنابراين اين منطقه مي‌تواند موتور محرکه توسعه هرمزگان باشد تا جايي که بهره‌برداري از اين پتانسيل مي‌تواند مشکل بيکاري و فقر در شهرهاي همجوار را هم برطرف کند.

از طرف ديگر منطقه آزاد قشم به دليل قرار گرفتن در مسير ويژه حمل و نقل دريا محور زمينه تجارت را مي تواند تسهيل کند به همين دليل در شرايطي که کشوري مانند امارات بالاترين
سطح مبادله کالا با ايران را دارد و همچنين کشورهاي مانند يمن و هندوستان هم توسعه تجارت با ايران را در دستور کار خود قرار داده اند قشم مي تواند تبديل به سکوي صادرات شود و حداقل کالاهاي توليد داخل را به کشورهاي منطقه جنوب خليج فارس و درياي عمان صادر کند و از طرف ديگر به دروازه‌اي براي واردات کالا از کشورهاي ديگر براي ورود به افغانستان و ساير کشورهاي آسياي ميانه شود، به همين دليل ترانزيت کال مي تواند  از اين منطقه تسهيل شود. در واقع از آنجايي که کشور هندوستان به صورت سنتي يکي از کشورهاي تامين کننده کالا براي روسيه بوده و حالا که اين کشور با مشکلات زيادي در زمينه واردات کالا از اروپا مواجه شده اند اسکله هاي قشم مي تواند به دروازه‌اي براي ترانزيت کالا به ايران شود تا از اين مسير به پايانه‌هاي مرزي شمال کشور برسد.

خبرنگار محمد بروغنی