ذخیرهسازی پنجبرابری میوه شب عید و بازگشت تعاون به تنظیم بازار
روستا بازارها، بازوی دولت برای مهار قیمتها
همزمان با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان و شب عید، مدیرعامل سازمان تعاون روستایی ایران از افزایش کمسابقه ذخیرهسازی میوه و خرما خبر داد و اعلام کرد میزان ذخایر امسال نسبت به سال گذشته تا پنج برابر افزایش یافته است. محمدرضا طلایی با تشریح سیاستهای دولت چهاردهم در حوزه تنظیم بازار، تأکید کرد توسعه […]
همزمان با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان و شب عید، مدیرعامل سازمان تعاون روستایی ایران از افزایش کمسابقه ذخیرهسازی میوه و خرما خبر داد و اعلام کرد میزان ذخایر امسال نسبت به سال گذشته تا پنج برابر افزایش یافته است. محمدرضا طلایی با تشریح سیاستهای دولت چهاردهم در حوزه تنظیم بازار، تأکید کرد توسعه روستا بازارها و عرضه مستقیم محصولات کشاورزی از مزرعه تا سفره، محور اصلی برنامهها برای کنترل قیمتها، حذف واسطهها و تقویت جایگاه تشکلهای کشاورزی است؛ سیاستی که به گفته او میتواند سهم تعاون از بازار را به بیش از ۲۰ درصد افزایش دهد و تعادل پایدار در بازار محصولات اساسی ایجاد کند.
به گزارش اقتصاد ملی ، نشست خبری محمدرضا طلایی، مدیرعامل سازمان تعاون روستایی ایران، به مناسبت دهه فجر، فرصتی بود تا تصویری جامع از جایگاه تعاون در اقتصاد کشاورزی، سیاستهای دولت چهاردهم و برنامههای پیشرو برای تنظیم بازار و حمایت از تولیدکنندگان ارائه شود. طلایی در ابتدای سخنان خود با اشاره به سهم فعلی بخش تعاون از اقتصاد کشور گفت: در حال حاضر سهم تعاون از اقتصاد ایران کمتر از ۱۰ درصد و حدود ۷.۸ درصد است؛ این در حالی است که در دهههای گذشته، بهویژه در حوزه توزیع نهادهها و تأمین کالاهای اساسی، سهم تعاون به بیش از ۳۰ درصد میرسید.
به گفته وی، تغییرات جمعیتی، کاهش جمعیت روستایی از دهه ۸۰ و تضعیف تدریجی ساختارهای جمعی در روستاها، از مهمترین دلایل افت نقش تعاونیهای روستایی و کشاورزی بوده است. با این حال، طلایی تأکید کرد که در دولت چهاردهم، تقویت تشکلها به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری در وزارت جهاد کشاورزی تبدیل شده و طی ۱۷ تا ۱۸ ماه گذشته، اتفاقات کمسابقهای در این حوزه رقم خورده است.
پنج میلیون بهرهبردار در بستر تشکلها
مدیرعامل سازمان تعاون روستایی با اشاره به گستردگی شبکه تشکلهای کشاورزی گفت: حدود ۶۵ درصد اراضی کشاورزی کشور در قالب تشکلها مدیریت میشود و نزدیک به پنج میلیون بهرهبردار عضو تعاونیهای کشاورزی هستند. به گفته وی، هر درآمد یا منبعی که برای این تشکلها ایجاد شود، مستقیماً به خود بخش کشاورزی بازمیگردد و همین موضوع باعث شده اعتماد کشاورزان به این ساختار در سطح بالایی قرار داشته باشد.طلایی توسعه تعاونیهای تخصصی را از اقدامات کلیدی دولت چهاردهم دانست و افزود: تعاونیهای تولید، سهامی زراعی و بهویژه تعاونیهای آببران در کانون توجه قرار گرفتهاند. در این مدت بیش از ۳۸ تعاونی آببران جدید تشکیل شده و حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد تعاونیهای تولید نیز در فرآیند اصلاح و یکپارچهسازی اراضی مشارکت داشتهاند.
آب، بهرهوری و کشاورزی نوین
وی با اشاره به محدودیت منابع آبی کشور گفت: اجرای طرحهای انتقال آب، آبیاری تحت فشار و لولهگذاری، حداقل دو میلیون هکتار از اراضی کشاورزی را تحت پوشش قرار داده است. این اقدامات، علاوه بر کاهش مصرف آب، نقش مهمی در افزایش بهرهوری و پایداری تولید داشتهاند. توسعه کشت قراردادی، یکجاکِشتی و ورود تعاونیها به حوزه گلخانهای نیز از دیگر برنامههایی است که به گفته طلایی، با هدف کاهش ریسک تولید و افزایش درآمد کشاورزان دنبال شده است.
روستا بازارها؛ حلقه مفقوده تنظیم بازار
یکی از محورهای اصلی سخنان مدیرعامل سازمان تعاون روستایی، توسعه روستا بازارها بود؛ طرحی که به گفته وی، با دستور وزیر جهاد کشاورزی و در راستای سیاست «از مزرعه تا سفره» در دستور کار قرار گرفت. طلایی اعلام کرد: تا پایان دولت چهاردهم، ایجاد ۳ هزار روستا بازار هدفگذاری شده است.به گفته وی، تاکنون بیش از ۴۸۵ روستا بازار با برند «تروکا» راهاندازی شده و تا ۲۲ بهمن، تعداد آنها به ۵۰۰ واحد خواهد رسید. این بازارها با متراژها و الگوهای متناسب با شرایط منطقهای طراحی شدهاند و بدون دریافت اجارههای سنگین، امکان عرضه مستقیم محصولات کشاورزی را فراهم میکنند.طلایی تأکید کرد: تفاوت اساسی روستا بازارها با برخی شبکههای توزیعی دیگر در این است که هر درآمدی که در این بازارها ایجاد میشود، مستقیماً به کشاورز بازمیگردد و همین مسئله، قدرت مداخله تعاون روستایی در تنظیم بازار را افزایش میدهد.
ذخیرهسازی کمسابقه میوه و خرما
در آستانه ماه رمضان و شب عید، موضوع تأمین کالاهای اساسی از اهمیت ویژهای برخوردار است. مدیرعامل سازمان تعاون روستایی در این باره گفت: امسال میزان ذخیرهسازی سیب، پرتقال و خرما نسبت به سال گذشته دو و نیم تا پنج برابر افزایش یافته است. این محصولات بهطور مستقیم از کشاورزان و تشکلها خریداری شده و توزیع خرما از یک هفته مانده به ماه رمضان آغاز میشود.وی افزود: توزیع میوه شب عید نیز در صورت اعلام ستادهای تنظیم بازار استانها انجام خواهد شد. به گفته طلایی، این حجم از ذخیرهسازی، امکان مداخله مؤثر و بهموقع در بازار را فراهم میکند و مانع از جهشهای قیمتی در ایام اوج مصرف میشود.
اتصال روستا بازارها به کالابرگ الکترونیکی
طلایی با اشاره به هوشمندسازی شبکه توزیع گفت: بیش از ۶۰ درصد روستا بازارها به سامانه کالابرگ الکترونیکی متصل شدهاند و با تکمیل این اتصال، نقش این شبکه در تنظیم بازار پررنگتر خواهد شد. وی پیشبینی کرد با راهاندازی ۳ هزار روستا بازار، سهم تعاون از بازار به ۲۲ تا ۲۵ درصد برسد؛ سهمی که به گفته او، برای کنترل قیمتها و ایجاد تعادل در بازار کفایت میکند.
سرمایهگذاری ۱۶.۵ همتی در زیرساختها
مدیرعامل سازمان تعاون روستایی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجامشده در حوزه زیرساختها اشاره کرد و گفت: از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون، ۳۷۵ واحد صنایع تبدیلی، انبار، سیلو و سردخانه با سرمایهگذاری حدود ۱۶.۵ همت به بهرهبرداری رسیده است. نکته قابل توجه آن است که عمده این سرمایهگذاریها توسط خود تشکلها انجام شده و نشاندهنده توان مالی و اجرایی آنهاست.به گفته وی، تمرکز اصلی وزارت جهاد کشاورزی بر زنجیره پس از تولید و ایجاد ارزش افزوده برای محصولات کشاورزی است؛ مسیری که بدون نقشآفرینی تشکلها، قابل تحقق نخواهد بود.
نهاد متولی روستا؛ بازگشت یک ایده قدیمی
طلایی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه و اصل ۴۴ قانون اساسی، بر ضرورت شکلگیری نهادی واحد برای مدیریت امور روستایی تأکید کرد و گفت: در دهههای ۶۰ و ۷۰، جهاد سازندگی این نقش را ایفا میکرد، اما پس از ادغام، وظایف روستایی میان دستگاههای مختلف توزیع شد. امروز نیاز به نهادی منسجم بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.وی افزود: طرح مربوط به این موضوع در مرکز پژوهشهای مجلس و کمیسیون کشاورزی در حال بررسی است و جلسات کارشناسی متعددی با حضور دستگاههای ذیربط برگزار شده است. طلایی ابراز امیدواری کرد که تا پایان برنامه هفتم، این طرح به مرحله اجرا برسد.
اعتماد اجتماعی؛ سرمایه پنهان تعاون روستایی
مدیرعامل سازمان تعاون روستایی با تأکید بر اینکه نگاهش تعصبی نیست، گفت: من خودم را کارمند وزارت جهاد کشاورزی میدانم، اما معتقدم هیچ نهادی بهتر از تعاون روستایی برای ایفای نقش محوری در مدیریت امور روستایی وجود ندارد. به گفته وی، تعلق این سازمان به خود کشاورزان و مردمی بودن تشکلها، دو مزیت راهبردی مهم محسوب میشود.طلایی افزود: اعتماد کشاورزان به تعاون روستایی یک سرمایه واقعی است؛ تا جایی که در خریدهای توافقی، کشاورز حاضر است محصول خود را با دریافت وجه در آینده تحویل دهد، اما آن را به خریدار نقدی واگذار نکند.
گندم؛ حرکت از کمیت به کیفیت
وی در ادامه به موضوع خرید تضمینی گندم پرداخت و گفت: اگرچه مسئولیت مستقیم خرید گندم به شرکت بازرگانی دولتی واگذار شده، اما تشکلها و سازمان تعاون روستایی همچنان بازوی اجرایی وزارت جهاد کشاورزی هستند. به گفته طلایی، طی دو سال گذشته تجهیزات سنجش کیفیت در مراکز خرید بهروزرسانی شده و برای نخستینبار، کیفیت گندم در تعیین قیمت لحاظ شده است.وی تعیین بازه قیمتی ۲۶ هزار و ۵۰۰ تا ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بر اساس کیفیت را اقدامی مهم دانست و افزود: تولید گندم کیفی هزینه دارد و کشاورز باید متناسب با کیفیت محصول خود، درآمد بیشتری کسب کند. عرضه گندم کیفی در بورس کالا نیز یکی از مسیرهای پیشروست که میتواند شفافیت و رقابت را افزایش دهد.
تنظیم بازار با مداخله هدفمند
طلایی با اشاره به تجربه تنظیم بازار سیبزمینی، پیاز و برنج گفت: مداخله سازمان دائمی نیست، بلکه در مقاطع حساس انجام میشود. ذخیرهسازی بیش از ۵۰ هزار تن سیبزمینی و پیاز در ماههای گذشته، باعث شد بازار این محصولات در هفت ماه اخیر نوسان شدید نداشته باشد.وی ورود سازمان به بازار برنج را نیز اقدامی ضروری دانست و گفت: امسال حدود هزار تن برنج از پنج رقم مختلف خریداری شد و در صورت افزایش حجم خرید به ۱۰ هزار تن، امکان تنظیم مؤثر بازار وجود خواهد داشت.
مجموعه اقدامات تشریحشده از سوی مدیرعامل سازمان تعاون روستایی نشان میدهد دولت چهاردهم، نگاه تازهای به نقش تعاون در اقتصاد کشاورزی و تنظیم بازار دارد؛ نگاهی که بر حذف واسطهها، تقویت تشکلها و بازگشت منافع به تولیدکننده متمرکز است. ذخیرهسازی کمسابقه میوه شب عید، توسعه روستا بازارها و حرکت بهسوی کشاورزی کیفی، اگر با تداوم و ثبات سیاستی همراه شود، میتواند بخشی از چالشهای مزمن بازار محصولات کشاورزی را کاهش دهد و اعتماد از دسترفته میان تولیدکننده و مصرفکننده را ترمیم کند.
نظرات و تجربیات شما
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.